Mesheft. Super zee-aas!

Clip Down Pennel Rig met een cocktail van zeeaas.

Het is maandagmiddag zo rond half vier. Echt enthousiast om nog echt meters te maken, ben ik niet. Je kent dat vast wel, 'het maandaggevoel'. De telefoon gaat, het is mijn broer. Hij vraagt of ik zin heb om vanavond te gaan vissen. Er staat een mooi windje en hij komt uit het zuid-westen. Leden van onze zeevisvereniging De Salamander uit Castricum aan Zee hebben de afgelopen dagen leuk zeebaars gevangen vanaf ons 'eigen' strand, is wat ik te horen krijg. Meer heb ik niet nodig. Altijd! Hoe laat kom je me halen? Uurtje of zeven. Rijd jij nog even langs Bert om wat aas te regelen? Doe ik!

 

Mesheft. In Engeland spitten de zeevissers ze zelf.

Mesheft. In Engeland spitten de zeevissers ze zelf.

 

Nog geen twintig minuten later sta ik beteuterd bij Bert Schouten van Handy Fish in Heiloo. Zeepieren? Zagers? Sorry, maar die zijn op. Shit wat nu? Ik had het kunnen weten. Vanaf woensdag tot en met zaterdag heeft hij altijd zeepieren en zagers. Op maandag moet je mazzel hebben dat er nog wat over is. Gezien de mooie vangsten van de afgelopen dagen wil iedereen vissen en was Bert vandaag dus binnen no-time door zijn resterende zeepieren en zagers heen. Ineens krijg ik een ingeving. Heb je misschien mesheften? Ja die heeft hij wel en vijf minuten later rijd ik naar huis met een kilo diepgevroren mesheften. Thuis leg ik de mesheften in een koeltasje zonder koelelementen en ga ik mijn spullen pakken. Nog even gauw wat eten zodat ik klokslag zeven uur klaar sta als mijn broer langs komt.

 

Schitterende bot! Gek op mesheft.

Schitterende bot! Gek op mesheft.

 

De avond is een ware belevenis. Mooie aanbeten, missers, maar ook hangers! Voor de ebstroom, op zeebaars vissen wij bij voorkeur naar het lage water toe bij ons vanaf het strand, er vol in komt, vangen we eerst mooie dikke botten, maar naarmate de stroom toeneemt, zien we al gauw de eerste zeebaarsjes binnen komen. Kleine scholenbaars van zo rond de dertig centimeter. Naarmate de stroom toeneemt, worden de zeebaarsjes ook ineens zeebaarzen. Dan heb ik het over veertig centimeter en groter. Om 23:00 uur houden we het voor gezien. Morgen moeten we weer werken! De mesheften zijn trouwens ook op. Zowel mijn broer als ik hebben drie zeebaarzen van dik in de veertig centimeter gekuist van hun ingewanden om mee te nemen voor de pan. Als je eenmaal zeebaars hebt geproefd, ben je 'verpest' voor de rest van je leven. Man, man, wat is dat een lekkere vis.

 

Zeebaars, helemaal niet vies van een lekkere mesheft.

Zeebaars, helemaal niet vies van een lekkere mesheft.

 

Één les heb ik wel geleerd! Wil je vissen, zorg dan dat je niet afhankelijk bent van 'anderen'. Met andere woorden: zorg gewoon dat je altijd een alternatief achter de hand hebt voor als je plotseling wilt vissen en de lokale hengelsportwinkeliers je misschien niet kunnen voorzien van mooi en goed zee-aas. Sinds vandaag heb ik dus altijd een paar kilo mesheften in de vriezer leggen en als ik weer eens iets teveel makreel mee naar huis heb genomen, gaat het overschot ook als aas in de vriezer. Over de makreel in een later artikel meer, vandaag alle ins en outs over de mesheft. Ik denk een superaas naast zeepier en zager.

 

2 mesheften. De een spreekt Amerikaans en de ander Nederlands...

2 mesheften. De een spreekt Amerikaans en de ander Nederlands...

 

De meest voorkomende mesheft, van origine de Amerikaanse of kromme zwaardschede, komt in Europa voor van Frankrijk tot aan Denemarken. Je vindt ze vaak in ondiep water, in de Waddenzee of langs het strand van de Noordzee. Ze leven tot zo'n 50 centimeter diep verticaal ingegraven in de zeebodem. Deze Amerikaanse zwaardschede is geen inheemse soort. Larven van de Amerikaanse of kromme zwaardschede kwamen in 1979 met het ballastwater van een schip in Hamburg terecht. Van daaruit heeft deze zwaardschede zich snel uitgebreid richting het Nederlandse waddengebied. In 1982 verscheen het dier op het wad bij Schiermonnikoog. In 1984 werd de eerste Amerikaanse zwaardschede op het strand van Texel gevonden. In 1985 werden de eerste Amerikaanse zwaardscheden in het deltagebied gevonden. Nu komt dit schelpdier voor van Frankrijk tot en met Denemarken. De Amerikaanse of kromme zwaarschede heeft de oorspronkelijke zwaardschede-soorten voor een deel verdrongen en is nu de meest algemene soort. Vanaf nu noem ik hem weer mesheft. Zo noemen wij zeevissers hem namelijk.

 

Mesheft. In Zuid-Europese landen een ware lekkernij.

Mesheft. In Zuid-Europese landen een ware lekkernij.

 

Mesheften of messchelpen worden als een lekkernij en specialiteit gezien in landen zoals: Frankrijk, Italië, Portugal en Spanje. In deze landen wordt dit overheerlijke schelpdier maar al te graag gegeten. Ik heb het in Nederland nog nooit op de menukaart gezien, maar ik merk wel dat hier maar ook in de Scandinavische landen de mesheft in toenemende mate wordt ingezet als zee-aas. Mesheften zijn in de zomermaanden vooral populair bij zeebaarsvissers en in de wintermaanden bij wijting- en kabeljauwvissers. Van zeebaars, wijting en kabeljauw is bekend dat zij mesheft hoog op hun menu hebben staan. Platvissen zoals tong, schar, schol en bot lusten echter ook graag een mesheft. Vooral in die gebieden waar de mesheft voorkomt in de natuurlijke leefomgeving van een van de genoemde platvissen. Met een verspreidingsgebied van Frankrijk tot aan Denemarken is dat voor wat betreft de Nederlandse wateren zoals de Noordzee en de Waddenzee dus al gauw bingo! Denk eens na! Hoe vaak zie je tegenwoordig stukken mesheft in dat vervelende apenhaar zitten? Vooral na een flinke storm. Dat is niet alleen in Castricum aan Zee hoor...

 

Mesheft. Diepgevroren nog steeds een niet te versmaden zee-aas...

Mesheft. Diepgevroren nog steeds een niet te versmaden zee-aas...

 

De keuze voor het gebruik van mesheften als aas heeft verschillende oorzaken. Veel vissoorten die onze Noordzee/Waddenzee rijk is, lusten graag een mesheft. Waarom dan een mesheft niet gebruiken als het zijn vangkracht al lang heeft bewezen. Het is een relatief goedkoop zee-aas. Bij ons in de omgeving betaal je ongeveer vijf euro voor een kilo mesheft. Dat kunnen verse mesheften zijn die in speciale bakjes worden aangeboden of diepgevroren mesheften. Die laatste zitten meestal in een soort uiennetje. Verse, nog levende, mesheften zijn stevig en kunnen direct op de haak gezet worden en zonder extra's worden ingegooid. Ontdooide, van oorsprong diepgevroren, mesheften zijn vaak zachter en slapper van structuur. Gebruik bindelastiek om die goed op de haak vast te zetten. Diepgevroren mesheften hebben als ze eenmaal zijn ontdooid niets aan aantrekkingskracht en geur ingeleverd ten op zichte van hun verse broeders. En de overgebleven exemplaren kan je na je vissessie zo weer invriezen. Na het wederom ontdooien zijn ze nog net zo goed als daarvoor. Dat kan je van zeepieren en zagers echt niet zeggen...

 

Een verse mesheft kan zonder bindelastiek op de haak gezet worden.

Een verse mesheft kan zonder bindelastiek op de haak gezet worden.

 

De mesheft is een flink stuk aas. Ga je voor zeebaars of gul dan mag je gerust een hele mesheft op je haak schuiven. Genoemde vissen hebben namelijk een flinke bek en kunnen met gemak zo'n hele mesheft daarin kwijt. Zit er echter wijting of alleen maar platvis snijdt dan de mesheft in kleine stukjes en doe op iedere haak één zo'n klein stukje. Bindelastiek is ook al eerder genoemd. Een ontdooide mesheft is erg slap en werp je vrij eenvoudig van je haak af bij een stevige ingooi. Bindelastiek, waarmee je de mesheft vast zet op je haak, is dan een must. Hoef je echter niet ver in te werpen omdat de vis vlak voor je in de branding of net daarachter zwemt, dan is bindelastiek vaak niet nodig. Let gewoon goed op tijdens de inworp. Zie je de brokstukken mesheft in de rondte vliegen tijdens het inwerpen, dan is bindelastiek nodig.  Anders niet. Zorg er wel altijd voor, dat als je bindelastiek gebruikt, dat je de weerhaak van je haak vrij van elastiek laat. Verse mesheften daarentegen zijn erg stevig van structuur en kunnen zonder bindelastiek op de haak geschoven worden.

 

Mesheft, perfect aas voor een mooie aascocktail.

Mesheft, perfect aas voor een mooie aascocktail.

 

Mesheften hebben een vrij sterke geur om zich heen hangen. Ontdooide exemplaren nog meer dan hun verse broeders. Het is geen penetrante smerige lucht die meurt, maar meer een weeige lucht. Ik heb van huis uit geen sterk reukvermogen en veel van de 'landelijke' luchtjes die jullie ruiken, gaan aan mij voorbij, maar de geur van een mesheft niet. Hoe dat komt, weet ik niet, maar ik ruik ze goed. Meerdere keren ontdooide, weer ingevroren en daarna weer ontdooide mesheften gaan niet anders ruiken. Ze blijven die zelfde sterke lucht om zich heen hebben. Bewijzen heb ik niet, maar ik weet bijna zeker dat juist die geur vis lokt. Zeebaars, wijting en gul zijn perfecte 'zichtazers', maar worden voor zeker eerst getriggerd door de lucht van een mesheft. Aan het einde van het geurspoor verwachten ze een mesheft en als dat er eentje is met jouw haak er in, dan is succes verzekerd. Bij zeebaars en gul een knalharde aanbeet en bij wijting zeer driftige bewegingen die je niet kan missen op je hengeltop. Bot, schar, schol en bot zijn voorzichtige azers en laten zich verrassen door wat er voorbij komt aan voedsel. Als ze echter de geur van een mesheft in hun neusgaten krijgen, kruipen ze uit het zand en gaan ze op zoek naar de oorsprong van die lucht. Laten we hopen dat ook deze keer jouw haak in die mesheft zit.

 

Een zware storm. Je kan er gif op innemen dat daarna het strand vol ligt met mesheften.

Een zware storm. Je kan er gif op innemen dat daarna het strand vol ligt met mesheften.

 

Na een knappe voor- of najaarsstorm kunnen de stranden aan de Noordzeekust vol liggen met lege mesheftschelpen. Als je heel goed zoekt, zal je er vast nog wel eentje kunnen vinden met de mesheft er nog in. Het merendeel is echter leeg. Er zijn technieken voor om ze zelf te lokaliseren en ze uit te graven. Vooral de Engelsen zijn daar erg goed in. Maar hoe je het ook wendt of keert, het blijft een tijdrovende zware klus. Ik ga niemand ontraden om het eens te proberen, maar zelf ga ik voor kopen. En dat raad ik jullie ook aan! Bedenk ook nog even dat ze relatief goedkoop zijn. Pak ik toch nog even die voor- of najaarsstorm op. Zo'n storm hoeft niet persé over Nederland geraast te hebben, maar kan ook heftig in de weer zijn geweest bij Frankrijk of Engeland. De zee kent geen grenzen en zal die plaatselijke beroering in het water, en de gevolgen daarvan, over grote afstanden kunnen verplaatsen. Het is mij al meerdere keren over komen dat in de dagen na zo'n storm bij ons aan de kust het water vergeven was van het 'apenhaar'. Lange bruine of groene slierten zeegras die binnen no-time je hele lijn in een bocht kunnen trekken. En als je ophaalt, stroopt alles ook nog eens naar de wartel van je onderlijn. Grote kluwen bende die je topoog verstoppen waardoor binnen draaien niet meer lukt en een onderlijn die niet meer bruikbaar is omdat alles onder de slierten zeegras zit. Voordat jij vloekend die bende van je lijn gaat halen, moet je in het vervolg toch even goed kijken in dat zeegras. Heel vaak zit dat vol met stukken mesheft. Besef dan dat je dubbel pech hebt. Vissen is bijna onmogelijk vanwege al die bende in het water én de zee is vergeven van aas. Vraag jezelf dan af hoe jouw zee-aas 'onderscheidend' kan zijn zodat azende vis jouw aas pakt terwijl de zee een grote bak eten is. Zoals Cruiff zegt: ieder nadeel heb zijn voordeel. Zo ook deze situatie. Je vangt weliswaar niets, maar die brokstukken mesheft kan je zonder problemen mee nemen naar huis en in de vriezer gooien. Is de boel weer een beetje gekalmeerd dan heb jij in ieder geval aas!

 

Clip Down Pennel Rig. Uitstekende onderlijn voor een cocktail van zee-aas.

Geclipte Pennel Rig. Uitstekende onderlijn voor een cocktail van zee-aas.

 

Een zeepier is in Nederland zonder meer het beste aas om mee te vissen. Zagers zijn een goeie tweede en op de derde plaats zet ik de mesheft. Er zijn zeevissers die graag cocktails, een mix van pieren en zagers op 1 en dezelfde haak, inzetten om de kans op vis te vergroten. Waarom niet een cocktail met een mesheft erbij? Hij ruikt sterk en heeft dus een goed geurspoor en kan een zeepier of zager dus extra aantrekkelijk maken. Misschien brengt die mix wel jou die ene 'knoeperd' waar je al je hele leven achter aan zit. Nog zo'n wijsheid: niet geschoten is altijd mis!

 

Bron: Onderlijnenvooropzee.com

© Onderlijnenvooropzee.com